ภาพ: Maewong Adventure · Wikimedia Commonsดินแดนน้ำตกทีลอซู เขื่อนภูมิพล และวัฒนธรรมชายแดนแม่สอด
ตากเป็นจังหวัดชายแดนภาคตะวันตกที่มีธรรมชาติงดงามและวัฒนธรรมหลากหลาย จุดเด่นคือน้ำตกทีลอซูอันเลื่องชื่อ ผืนป่าอุ้มผาง และเขื่อนภูมิพลที่ยิ่งใหญ่
อำเภอแม่สอดเป็นเมืองชายแดนที่ผสมผสานวัฒนธรรมไทย-เมียนมาอย่างมีเสน่ห์ ทั้งอาหาร ตลาด และผ้าทอพื้นเมือง ทำให้ตากเป็นปลายทางที่เต็มไปด้วยประสบการณ์แปลกใหม่สำหรับนักเดินทาง
อุ้มผางอยู่ลึกที่สุดของจังหวัดและเดินทางยากที่สุด ถนนจากแม่สอดเข้าไปเป็นทางเขาโค้งต่อเนื่องจนได้ฉายาว่าถนนลอยฟ้า แต่ปลายทางคือน้ำตกทีลอซูที่กว้างและสูงเป็นแนวหน้าผาน้ำ ไม่ใช่น้ำตกชั้นเล็กแบบทั่วไป การไปถึงตัวน้ำตกต้องต่อรถและเดินป่าอีกช่วงหนึ่ง หลายคนจึงจัดเป็นทริปค้างคืนพร้อมล่องแก่งลำน้ำแม่กลองในวันถัดมา อีกจุดที่คนนิยมคือดอยหัวหมด ซึ่งเป็นสันเขาโล่งสำหรับดูพระอาทิตย์ขึ้นเหนือทะเลหมอก
แม่สอดเป็นเมืองการค้าติดชายแดนที่คึกคักตลอดวัน ตลาดริมเมยขายทั้งของพม่า เครื่องเทศ ผ้า และของแห้งที่หาไม่ได้ในเมืองอื่น อาหารในย่านนี้ก็ผสมกันจนกลายเป็นรสเฉพาะถิ่น มีทั้งร้านชาแบบพม่าและอาหารมุสลิมอยู่ใกล้กัน นอกเมืองยังมีวัดที่สร้างด้วยศิลปะพม่าและหมู่บ้านชาวกะเหรี่ยงที่ทอผ้าใช้เองสืบต่อกันมา
ปลายฝนถึงต้นหนาวเป็นช่วงที่น้ำตกทีลอซูน้ำเต็มและป่าเขียวที่สุด หน้าหนาวมีทะเลหมอกตอนเช้าบนดอย ส่วนกลางฤดูฝนถนนขึ้นอุ้มผางลื่นและกิจกรรมล่องแก่งบางช่วงงดให้บริการ
จากกรุงเทพฯ มีทั้งรถโดยสารและเที่ยวบินลงแม่สอด ตัวเมืองตากอยู่บนถนนสายเหนือจึงแวะระหว่างทางขึ้นเชียงใหม่ได้ ส่วนอุ้มผางต้องต่อรถจากแม่สอดผ่านเส้นทางภูเขาคดเคี้ยว ควรเผื่อเวลาทั้งวัน
ก๋วยเตี๋ยวและอาหารพม่าแถบแม่สอด ข้าวเกรียบว่าว และอาหารพื้นถิ่นชาวกะเหรี่ยง ของฝากคือผ้าทอ กาแฟดอย และของแห้งจากตลาดริมเมย