ผ้าตีนจกไท-ยวนลับแล

ผ้าตีนจกไท-ยวนของอำเภอลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ เป็นงานทอของกลุ่มไท-ยวนที่อพยพมาจากเชียงแสนในอดีต และนำวัฒนธรรมการทอผ้าติดตัวมาด้วย ทำให้ลายผ้าลับแลมีเค้าโครงร่วมกับผ้าล้านนามากกว่าผ้าภาคกลาง

ตีนจกคือส่วนเชิงของผ้าซิ่นที่ทอด้วยเทคนิคจก ซึ่งเป็นการใช้ขนเม่นหรือนิ้วมือควักเส้นด้ายขึ้นมาสร้างลายทีละจุด ต่างจากการทอยกลายทั้งแถวพร้อมกัน จึงทำให้ลายซับซ้อนได้มากแต่ใช้เวลานานมากเช่นกัน

สังเกตงานจกอย่างไร

• ลายด้านหน้าคมชัดขณะที่ด้านหลังมีปมด้ายเรียงหนาแน่น
• สีในลายเปลี่ยนได้อิสระในแนวเดียวกัน ไม่ถูกจำกัดด้วยเส้นยืน
• ตีนจกจะเป็นแถบเชิงที่ต่อกับตัวซิ่น ไม่ได้ทอต่อเนื่องเป็นผืนเดียว

เก็บผ้าซิ่นที่มีเชิงจก

ส่วนตีนจกเป็นบริเวณที่มีปมด้ายหนาแน่นที่สุดและเปราะที่สุด ควรเลี่ยงการรีดทับโดยตรงและไม่พับทับรอยเดิมนาน ๆ ซักมือด้วยน้ำเย็นและแชมพูอ่อนโดยไม่ขยี้บริเวณลาย ตากในร่ม เก็บโดยม้วนกับแกนแล้วห่อผ้าฝ้าย ไม่ใส่ถุงพลาสติกปิดสนิทเพราะจะอับชื้นจนเกิดราบนเส้นไหม