ภาพ: Tmd · Wikimedia Commonsเมืองพระยาพิชัยดาบหัก เมืองลับแลในตำนาน ทุเรียนหลงลับแล และผ้าตีนจก
อุตรดิตถ์เป็นประตูสู่ภาคเหนือ บ้านเกิดของพระยาพิชัยดาบหัก มีอำเภอลับแลที่เต็มไปด้วยตำนานและสวนผลไม้ ทั้งทุเรียนหลงลับแลและลางสาด พร้อมงานผ้าตีนจกไท-ยวนที่ประณีตงดงาม
ชื่อที่คนไทยจำได้ทันทีเมื่อพูดถึงอุตรดิตถ์คือพระยาพิชัยดาบหัก ทหารเอกสมัยกรุงธนบุรีที่มีอนุสาวรีย์ตั้งอยู่หน้าศาลากลางจังหวัดและเป็นศูนย์รวมความศรัทธาของคนเมือง ไม่ไกลจากตัวเมืองมีวัดพระแท่นศิลาอาสน์ซึ่งเป็นพระอารามเก่าแก่ งานช่างในจังหวัดนี้ผสมฝีมือสุโขทัยกับล้านนา เพราะตั้งอยู่กึ่งกลางระหว่างสองวัฒนธรรมพอดี
อำเภอลับแลมาพร้อมตำนานเมืองที่คนเข้าไปแล้วออกไม่ได้ ในความจริงคือหุบเขาที่มีชุมชนไท-ยวนตั้งถิ่นฐานและทำสวนผลไม้เป็นอาชีพหลัก ช่วงกลางปีทั้งอำเภอคึกคักด้วยฤดูทุเรียนหลงลับแลและลางสาดที่ขายตลอดสองข้างทาง ในหมู่บ้านยังทอผ้าตีนจกกันอยู่ อีกด้านของจังหวัดคือเขื่อนสิริกิติ์ในอำเภอท่าปลาที่มีวิวอ่างเก็บน้ำกว้างไกล
ฤดูผลไม้ราวเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายนเป็นช่วงที่ลับแลคึกคักที่สุด ปลายปีอากาศเย็นและฟ้าใส เหมาะกับการเที่ยวเขื่อนและไหว้พระ
อยู่บนเส้นทางรถไฟสายเหนือ มีขบวนจากกรุงเทพฯ หยุดที่สถานีอุตรดิตถ์ทุกวัน และมีรถโดยสารผ่านหลายเที่ยว จุดเที่ยวกระจายตัวระหว่างอำเภอ ควรมีรถส่วนตัวหรือเช่ารถต่อในจังหวัด
ข้าวพันผัก หมี่พันเมืองลับแล ทุเรียนหลงลับแล ลางสาด และของฝากคือผ้าตีนจกกับผลไม้แปรรูป