ภาพ: Petty Officer 2nd Class Gloria J. Barry, U.S. Navy · Wikimedia Commonsเมืองชายแดนใต้สุด วัฒนธรรมมลายูอันงดงาม หาดทรายและงานหัตถกรรมกระจูด
นราธิวาสเป็นจังหวัดชายแดนใต้สุดของประเทศไทย เต็มไปด้วยเสน่ห์ของวัฒนธรรมมลายูที่ผสมผสานกับวิถีไทยได้อย่างกลมกลืน มีหาดทรายสวยริมอ่าวไทย มัสยิดเก่าแก่ และพระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์อันร่มรื่น
เมืองนี้ยังโดดเด่นด้วยงานหัตถกรรมพื้นถิ่น ทั้งผ้าบาติกและเครื่องจักสานกระจูด อีกทั้งอาหารพื้นเมืองอย่างข้าวยำและอาหารมลายูรสจัด ทำให้นราธิวาสเป็นจุดหมายที่เต็มไปด้วยสีสันทางวัฒนธรรมและมิตรไมตรีของผู้คน
ตัวเมืองนราธิวาสอยู่ติดปากแม่น้ำและมีหาดนราทัศน์ทอดยาวอยู่ข้างเมืองเลย ตอนเย็นจะมีคนมานั่งริมหาดและเรือกอและลายสีสดจอดเรียงอยู่ใกล้ๆ ซึ่งเรือชนิดนี้เป็นงานช่างที่หาดูได้เฉพาะชายฝั่งแถบนี้ อีกแห่งที่สะท้อนฝีมือช่างท้องถิ่นคือมัสยิดไม้เก่าแก่ที่อำเภอบาเจาะ สร้างด้วยไม้ทั้งหลังโดยไม่ใช้ตะปู ผสมรูปทรงมลายู จีน และไทยเข้าด้วยกันอย่างกลมกลืน
พื้นที่ด้านในของจังหวัดมีป่าพรุโต๊ะแดง ซึ่งเป็นป่าพรุน้ำจืดผืนใหญ่ที่สุดของประเทศ มีสะพานไม้เดินศึกษาธรรมชาติเข้าไปดูระบบนิเวศที่ต่างจากป่าทั่วไปอย่างชัดเจน อาหารของที่นี่เป็นรสมลายูเต็มตัว ทั้งข้าวยำใส่บูดู นาซิดาแฆ และแกงกะทิที่หอมเครื่องเทศมากกว่าภาคใต้ตอนบน
ต้นปีถึงกลางปีอากาศดีและฝนน้อยที่สุด ปลายปีเป็นช่วงมรสุมที่ฝนตกหนักติดต่อกันหลายวัน ส่วนเดือนถือศีลอดและช่วงฮารีรายอเมืองจะมีบรรยากาศและอาหารพิเศษที่หาดูได้ยาก
มีสนามบินนราธิวาสและรถไฟสายใต้ถึงสถานีตันหยงมัส ส่วนรถโดยสารจากกรุงเทพฯ ใช้เวลานานเพราะเป็นจังหวัดใต้สุด ควรตรวจสอบสถานการณ์และเส้นทางในพื้นที่ก่อนออกเดินทางทุกครั้ง
ข้าวยำ นาซิดาแฆ ละแซ และอาหารมลายูรสจัด ของฝากคือกระจูดสาน ผ้าบาติก และของทะเลแปรรูป