ผ้าทอน้ำไหลไทลื้อ

ผ้าทอน้ำไหลเป็นเอกลักษณ์ของชาวไทลื้อในจังหวัดน่าน โดยเฉพาะชุมชนในอำเภอท่าวังผาและปัว ลายน้ำไหลได้ชื่อจากลักษณะลายที่พลิ้วเป็นคลื่นต่อเนื่องคล้ายสายน้ำ ซึ่งเกิดจากเทคนิคการเกาะและล้วงเส้นด้ายด้วยมือทีละช่วง

เทคนิคเกาะล้วงทำให้สีในผืนเดียวเปลี่ยนไปตามลายได้อย่างอิสระ ไม่ถูกจำกัดด้วยเส้นยืนเหมือนการทอทั่วไป แต่แลกมาด้วยความช้า เพราะผู้ทอต้องใช้มือจัดเส้นด้ายทีละจุดตลอดความกว้างของผืน

สังเกตงานเกาะล้วงอย่างไร

• รอยต่อของสีในลายจะเป็นเส้นเฉียงพลิ้ว ไม่ใช่เส้นตรงตามแนวด้าย
• ด้านหลังผ้าจะเห็นปมด้ายที่เกี่ยวกันตรงจุดเปลี่ยนสี
• ลายทั้งผืนจะไม่ซ้ำกันเป๊ะทุกช่วงเพราะทำด้วยมือ

นำไปใช้และเก็บรักษา

ผ้าทอน้ำไหลนิยมนำไปตัดเป็นตีนซิ่นหรือใช้เป็นผ้าตกแต่ง เพราะลายเด่นเกินกว่าจะใช้ทั้งชุด ควรซักมือด้วยน้ำเย็นและสบู่อ่อน ห้ามขยี้บริเวณลายเพราะปมด้ายที่เกี่ยวกันอาจคลาย ตากในร่มและรีดจากด้านหลังผ้าเท่านั้น เก็บโดยม้วนแทนการพับเพื่อไม่ให้เกิดรอยพับถาวรกลางลาย