ภาพประกอบ: Magda Ehlers · Pexelsสินค้า OTOP
ผ้าฝ้ายทอมือของมุกดาหารเป็นงานของกลุ่มชาติพันธุ์หลายกลุ่มที่ตั้งถิ่นฐานอยู่ริมแม่น้ำโขง ทั้งผู้ไท ไทญ้อ และไทข่า ซึ่งแต่ละกลุ่มมีลายและวิธีทอที่ต่างกันจนแยกออกได้เมื่อเทียบผืนต่อผืน
ความหลากหลายนี้ทำให้ผ้าจากมุกดาหารไม่ได้มีหน้าตาแบบเดียว บางชุมชนเน้นลายขิดยกดอก บางชุมชนเน้นมัดหมี่ และบางชุมชนทอผ้าพื้นเรียบย้อมสีธรรมชาติเพื่อนำไปตัดเย็บ ทำให้เลือกได้ตามการใช้งานจริง
เพราะในจังหวัดเดียวมีผ้าหลายสกุลช่าง การถามผู้ขายว่าผืนนี้เป็นงานของชุมชนไหนและใช้เทคนิคใด จะช่วยให้ได้ผ้าที่ตรงกับที่ต้องการจริง ๆ ผ้าย้อมสีธรรมชาติต้องซักมือด้วยน้ำเย็นและตากในร่ม ส่วนผ้าย้อมสีเคมีทนการซักได้มากกว่าแต่ก็ไม่ควรใช้น้ำยาซักผ้าขาว